-
1 data port interface
интерфейс порта передачи данных
—
[Л.Г.Суменко. Англо-русский словарь по информационным технологиям. М.: ГП ЦНИИС, 2003.]Тематики
EN
Англо-русский словарь нормативно-технической терминологии > data port interface
-
2 PS/2 mouse port interface
automatic data processing• liitäntä PS/2-tyyppisen hiiren porttiin -
3 port
1) отверстие; канал; окно; прорезь; проход || снабжать отверстиями, каналами, окнами, проходами2) гнездо (напр. инструментального магазина)3) порт ( многозарядный вход или выход) || снабжать портами4) двухполюсник•- admission port
- COM port
- communication port
- control port
- coolant port
- cut-off port
- cylinder port
- data collection port
- delivery port
- discharge port
- drain port
- entry port
- evacuation port
- exhaust port
- fluid port
- I/O port
- inlet port
- input port
- input/output port
- intake port
- interface port
- lube port
- metric port
- multitasking port
- out port
- outlet port
- output port
- parallel data collection port
- parallel port
- power port
- pressure port
- pressure-sensing port
- serial port
- suction port
- supply port
- tank port
- tape-reader port
- valve port
- vent-out portEnglish-Russian dictionary of mechanical engineering and automation > port
-
4 data
данные, информация, сведения
– data acquisition
– data array
– data base
– data block
– data buffer
– data buffering
– data bus
– data cable
– data carrier
– data channel
– data collection unit
– data collision
– data communication
– data communications equipment
– data communications protocol
– data comparator
– data compression
– data conversion
– data description entry
– data development
– data display
– data display device
– data entity
– data entry
– data field
– data file
– data filter
– data flow
– data format
– data generation
– data generator
– data group
– data handling
– data hierarchy
– data highway
– data independence
– data input
– data input device
– data interblock
– data interface
– data interrupt
– data item
– data library
– data line
– data link
– data location information
– data logger
– data loss
– data management
– data manipulation
– data material
– data memory
– data movement
– data needs
– data object
– data origination
– data packing
– data pass
– data path
– data port
– data presentation
– data processing system
– data qualification
– data rate
– data reading
– data receiver
– data record
– data recovery
– data reducer
– data reduction
– data register
– data representation
– data requirements
– data requirements analysis
– data resource management
– data retention time
– data retrieval
– data retrieval system
– data scanning
– data segment
– data set
– data sorting
– data source
– data specification
– data station
– data storage
– data structure
– data system
– data tablet
– data tape
– data transfer
– data transfer register
– data translation
– data transmission
– data transmitter
– data type
– data unit
– data verification
– data-driven
– data-processing engineer
– data-query language
– data-sensitive
– data-vet program
– data-vetting program
-
5 serial
серийный, последовательный, порядковый
– serial data
– serial interface
– serial number
– serial operation
– serial port
– serial processing
– serial search
– serial sorting
– serial transfer
– serial-parallel
-
6 device
1) прибор; устройство; установка2) компонент; элемент4) фигура речи5) девиз; лозунг•- λ-device- λ-shaped negative-resistance device
- absolute pointing device
- absolute value device
- accumulation-mode charge-coupled device
- acoustic correlation device
- acoustic delay device
- acoustic imaging device
- acoustic-surface-wave device
- acoustic-surface-wave interaction charge-coupled device
- acoustic-volume-wave device
- acoustic-wave device
- acoustooptic device
- acoustoresistive device
- active device
- active medium propagation device
- adaptive device
- add-on device
- all-junction device
- aluminum-gate MOS device
- amorphous semiconductor memory device
- amorphous semiconductor switching device
- analog device
- answer device
- antihunt device
- anti-inrush device
- antijamming device
- anti-pumping device
- antisidetone device
- antistatic device
- antistrike device
- AO device
- arc-control device
- array device
- attached device
- attention device
- audible signal device
- audio device
- audio-response device
- augmentative device
- autocorrelation device
- automatic holding device
- automatic-alarm-signal keying device
- avalanche device
- avalanche-effect device
- backup device
- band-compression device
- beam-expanding device
- beam-lead device
- beam-manipulating device
- beam-narrowing device
- beam-transforming device
- bidirectional device
- bipolar device
- bistable device
- bistable optical device
- block device
- BlueTooth device
- bogey electron device
- bubble device
- bubble domain device
- bubble lattice storage device
- bubble memory device
- bucket-brigade charge-coupled device
- bucket-brigade device
- built-in pointing device
- bulk channel charge-coupled device
- bulk-acoustic-wave device
- bulk-charge-coupled device
- bulk-effect device
- bulk-property device
- bulk-type acoustooptic device
- bunching device
- buried channel charge-coupled device
- burst device
- bus-powered device
- callback port protection device
- calling device
- carrier-operated antinoise device
- cascade charge-coupled device
- cascaded thermoelectric device
- center-bonded device
- CFAR device
- character device
- charge-control device
- charge-coupled device
- charge-coupled imaging device
- charge-coupled line imaging device
- charge-coupled storage device
- charge-injection device
- charge-injection imaging device
- charge-transfer device
- charge-trapping device
- chip device
- chip-and-wire device
- clip-on pointing device
- clustered devices
- CMOS device
- coder device
- coherent electroluminescence device
- color imaging device
- COM device
- complex programmable logic device
- compound device
- computer output microfilm device
- conductively connected charge-coupled device
- constant false-alarm ratio device
- consumer device
- contiguous-disk bubble domain device
- controlled avalanche device
- controlled-surface device
- correlation device
- countermeasure devices
- coupling device
- cross-correlation device
- cross-field device
- cryogenic device
- current-access magnetic bubble device
- current-controlled device
- current-controlled differential-negative-resistance device
- current-controlled DNR device
- current-mode logic device
- current-operated device
- custom device
- data entry device
- data preparation device
- data recording device
- deception devices
- decision-making device
- decoding device
- dedicated device
- deformable-mirror device
- DEFT device
- delay device
- dense device
- depletion-mode device
- detecting device
- DI device
- dielectric isolation device
- diffused device
- digit delay device
- digital device
- digital micromirror device
- diode-array imaging device
- direct electronic Fourier transform device
- direct-access storage device
- direct-view device
- direct-viewing device
- discrete device
- disk device
- display device
- distributed diode device
- distributed interaction device
- division device
- D-MOS device
- domain propagation device
- domain-tip device
- double-negative-resistance-device
- double-quantum stimulated-emission device
- dynamically configurable device
- eavesdropping device
- E-beam fabricated device
- EBS device
- edge-bonded device
- EL device
- elastooptic device
- electrically programmable logic device
- electroluminescence device
- electromagnetic device
- electron device
- electron-beam semiconductor device
- electronic device
- electronic imaging device
- electron-optical device
- electrooptical device
- elementary MOS device
- embedded device
- encoding device
- end device
- energy conversion device
- enhancement-mode device
- epiplanar device
- epitaxial-device
- error-sensing device
- exchange-coupled thin-film memory device
- external control device
- false-echo devices
- Faraday-rotation device
- fast-discharge device
- ferrite device
- ferroelectric device
- FET device
- fiber-laser device
- field-access memory device
- field-effect device
- field-effect transistor device
- field-emission device
- field-programmable interconnect device
- file device
- file-protection device
- fixed tap-weight bucket-brigade device
- floating-gate device
- fluidic-device
- follow-up device
- four-layer device
- four-terminal device
- Frame Relay access device
- free-electron device
- freestanding pointing device
- FS device
- full-speed device
- functional device
- galvanomagnetic device
- galvanomagnetic semiconductor device
- gate-array device
- graphic input device
- graphic output device
- gripping device
- groove locating device
- guided-wave acoustooptic device
- guided-wave AO Bragg device
- Gunn device
- Gunn-effect device
- gyromagnetic device
- Hall device
- Hall-effect device
- harbor echo ranging and listening device
- head-cleaning device
- heteroepitaxial device
- heterojunction device
- high-technology device
- high-threshold device
- homing device
- hot-electron device
- human interface device
- hybrid ferromagnet-semiconductor device
- hybrid integrated-circuit device
- hybrid-type device
- I/O device
- identification device
- image-storage device
- imaging device
- implanted device
- incidental radiation device
- industrial data collection device
- infrared charge-coupled device
- input device
- input-output device
- insulated-gate device
- integrated electron device
- integrated injection device
- integrated optic device
- integrating device
- interface device
- interlocking device
- ion-implantation device
- ion-implanted bubble device
- ion-injection electrostatic plasma confinement device
- jelly-bean device
- Josephson device
- Josephson-effect device
- junction device
- junction-gate device
- keying device
- known-good device
- large-area p-n junction device
- laser annealing device
- laser device
- laser welding device
- laser-beam machining device
- leaded device
- leadless device
- left ventricular assist device
- light-detecting device
- light-emitting device
- linear beam device
- linear imaging device
- locked dynamically configurable device
- logic device
- long-channel device
- low-speed device
- low-threshold device
- LS device
- magnetic bubble device
- magnetic detecting device
- magnetic device
- magnetic flux quantum device
- magnetic tunnel junction memory device
- magnetic-wave device
- magnetoelastic-wave device
- magnetoelectronic device
- magnetooptic bubble-domain device
- magnetostatic-wave device
- magnetostrictive device
- magnetotunneling device
- majority-carrier device
- make-and-break device
- manipulating device
- marginal device
- maser device
- matching device
- measurement device
- mechanical switching device
- memory device
- MEMS device
- MEMS-based device
- metal-gate device
- metal-insulator-metal device
- metal-insulator-piezoelectric semiconductor device
- metal-oxide-silicon device
- metal-semiconductor device
- microcomputer device
- microdiscrete device
- microelectromechanical system device
- microelectromechanical system-based device
- microelectronic device
- microfluidic device
- MIDI device
- minority-carrier device
- MIPS device
- MIS device
- MNOS device
- molecule-sized device
- MOS color imaging device
- MOS device
- MOS memory device
- MSW device
- M-type device
- multiaperture device
- multijunction device
- multilayered memory device
- multilevel storage device
- multiple-tap bucket-brigade device
- multiple-unit semiconductor device
- multiport device
- multistable device
- multiterminal device
- n-channel device
- negation device
- negative-resistance device
- night viewing device
- n-n heterojunction device
- noise-rejection device
- nonburst device
- noninverting parametric device
- nonreciprocal field-displacement device
- n-p-n device
- n-terminal device
- one-port device
- open-collector device
- optically coupled device
- optically pumped device
- optoelectronic device
- O-type device
- output device
- overlay device
- oxide-passivated device
- P&P device
- parallel device
- parametric device
- passivated device
- passive device
- pattern recognition device
- p-channel device
- p-channel MOS device
- periodic permanent magnet focusing device
- persistent current device
- persistent-image device
- personal communication device
- photoconducting device
- photoelectric device
- photoemissive device
- photosensitive device
- photovoltaic device
- picking device
- piezoelectric device
- piezomagnetic device
- planar device
- planar-doped barrier device
- plasma device
- plasma-coupled semiconductor device
- plotting device
- plug-and-play device
- plug-in device
- PMOS device
- p-n junction device
- PnP device
- p-n-p device
- p-n-p-n device
- point-contact superconducting device
- pointing device
- polysilicon charge-coupled device
- port protection device
- p-p heterojunction device
- PPM focusing device
- programmable device
- programmable logic device
- protective device
- punch-through device
- pyroelectric thermal imaging device
- quantum-dot resonant tunneling device
- quasioptical device
- quenched domain mode device
- radiation-measuring device
- random-access device
- rapid single flux quantum device
- readout device
- reciprocal device
- recognition device
- rectifying device
- regulating device
- relative pointing device
- restricted radiation device
- reverberation device
- ringing device
- robot control device
- rotating-field bubble device
- rotating-field bubble domain device
- RSFQ device
- safety device
- SAW device
- Schottky barrier semiconductor device
- Schottky device
- Schottky-barrier-gate Gunn-effect digital device
- SCSI device
- security device
- self-powered device
- self-reacting device
- self-synchronous device
- semiconductor device
- semiconductor switching device
- semiconductor-magnetic device
- sensing device
- serial device
- shallow-base device
- short-channel device
- short-circuit-stable device
- silicon imaging device
- silicon-gate MOS memory device
- silicon-on-insulating substrate device
- single-junction device
- single-tap bucket-brigade device
- single-unit semiconductor device
- slot device
- snap-on pointing device
- solid-state device
- SOS device
- sound-absorbing device
- spark-quenching device
- speech recognition device
- spin-wave device
- square-law device
- starting device
- static discharge device
- storage device
- storage display device
- storage-charge device
- stream device
- stream-oriented device
- stroke input device
- superconducting device
- superconducting quantum device
- superconducting quantum interference device
- surface acoustic-wave device
- surface charge-transfer device
- surface mount device
- surface-controlled device
- switching device
- symbolic device
- tape device
- tape-moving device
- TE device
- tensoelectric device
- terminal device
- thermoelectric cooling device
- thermoelectric device
- thermoelectric heating device
- thick-film device
- thin-film device
- Tokamak device
- transferred-electron device
- transferred-electron microwave device
- transit-time device
- traveling magnetic domain memory device
- traveling-wave Gunn effect device
- trip-free mechanical switching device
- tse device
- tube device
- tunnel device
- tunnel emission device
- twisted nematic device
- two-junction bipolar device
- two-port device
- two-terminal device
- ULA device
- uncommitted logic array device
- unidirectional device
- unilateral device
- unpacked device
- vacuum tunnel device
- variable grating mode device
- variable inductance cryogenic device
- vertical junction device
- VGM device
- V-groove MOS device
- virtual device
- visual signal device
- VMOS device
- V-MOS device
- voice-operated device
- voice-operated gain-adjusting device
- voltage-controlled device
- voltage-controlled differential-negative-resistance device
- voltage-controlled DNR device
- voltage-operated device
- wafer printing device
- wireless device
- X-ray detecting device
- YIG deviceThe New English-Russian Dictionary of Radio-electronics > device
-
7 HMI
- человеко-машинный интерфейс
- человеко-машинное взаимодействие
- терминал
- интерфейс управления концентратором
- интерфейс "человек-машина"
интерфейс "человек-машина"
аппаратно-программная система управления технологическими процессами
HMI - это набор всех средств, позволяющих человеку вмешаться в поведение вычислительной системы. Как правило, HMI представляет собой компьютер с графическим дисплеем, где в наглядной форме отображается поведение системы, и пользователь имеет возможность вмешаться в деятельность системы. Однако в качестве HMI может выступать самый простой пульт из набора тумблеров и светодиодных индикаторов.
[ http://www.morepc.ru/dict/]Тематики
Синонимы
EN
интерфейс управления концентратором
—
[Л.Г.Суменко. Англо-русский словарь по информационным технологиям. М.: ГП ЦНИИС, 2003.]Тематики
EN
терминал
Устройство ввода-вывода, обеспечивающее взаимодействие пользователей в локальной вычислительной сети или с удаленной ЭВМ через средства телеобработки данных
[ ГОСТ 25868-91]
[ ГОСТ Р 50304-92 ]Параллельные тексты EN-RU
HMI port warning
[Schneider Electric]Предупредительное состояние об ошибке обмена данными через порт связи с терминалом оператора
[Перевод Интент]HMI display max current phase enable
[Schneider Electric]Разрешается отображение на терминале оператора максимального линейного тока
[Перевод Интент]Config via HMI keypad enable
[Schneider Electric]Конфигурирование (системы) с помощью клавиатуры терминала оператора
[Перевод Интент]
Тематики
- оборуд. перифер. систем обраб. информации
- системы для сопряж. радиоэлектр. средств интерфейсные
Обобщающие термины
Синонимы
EN
человеко-машинное взаимодействие
—
[Е.С.Алексеев, А.А.Мячев. Англо-русский толковый словарь по системотехнике ЭВМ. Москва 1993]Тематики
EN
человеко-машинный интерфейс (ЧМИ)
Технические средства, предназначенные для обеспечения непосредственного взаимодействия между оператором и оборудованием и дающие возможность оператору управлять оборудованием и контролировать его функционирование.
Примечание
Такие средства могут включать приводимые в действие вручную органы управления, контрольные устройства, дисплеи.
[ ГОСТ Р МЭК 60447-2000]
человекомашинный интерфейс (ЧМИ)
Технические средства контроля и управления, являющиеся частью оборудования, предназначенные для обеспечения непосредственного взаимодействия между оператором и оборудованием и дающие возможность оператору управлять оборудованием и контролировать его функционирование (ГОСТ Р МЭК 60447).
Примечание
Такие средства могут включать приводимые в действие вручную органы управления, контрольные устройства и дисплеи.
[ ГОСТ Р МЭК 60073-2000]
человеко-машинный интерфейс
Средства обеспечения двусторонней связи "оператор - технологическое оборудование" (АСУ ТП). Название класса средств, в который входят подклассы:
SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) - Операторское управление и сбор данных от технологического оборудования.
DCS (Distributed Control Systems) - Распределенная система управления технологическим оборудованием.
[ http://www.morepc.ru/dict/]Параллельные тексты EN-RU
MotorSys™ iPMCC solutions can integrate a dedicated human-machine interface (HMI) or communicate via a personal computer directly on the motor starters.
[Schneider Electric]Интеллектуальный центр распределения электроэнергии и управления электродвигателями MotorSys™ может иметь в своем составе специальный человеко-машинный интерфейс (ЧМИ). В качестве альтернативы используется обмен данным между персональным компьютером и пускателями.
[Перевод Интент]
HMI на базе операторских станций
Самое, пожалуй, главное в системе управления - это организация взаимодействия между человеком и программно-аппаратным комплексом. Обеспечение такого взаимодействия и есть задача человеко-машинного интерфейса (HMI, human machine interface).
На мой взгляд, в аббревиатуре “АСУ ТП” ключевым является слово “автоматизированная”, что подразумевает непосредственное участие человека в процессе реализации системой определенных задач. Очевидно, что чем лучше организован HMI, тем эффективнее человек сможет решать поставленные задачи.
Как же организован HMI в современных АСУ ТП?
Существует, как минимум, два подхода реализации функционала HMI:- На базе специализированных рабочих станций оператора, устанавливаемых в центральной диспетчерской;
- На базе панелей локального управления, устанавливаемых непосредственно в цеху по близости с контролируемым технологическим объектам.
Иногда эти два варианта комбинируют, чтобы достичь наибольшей гибкости управления. В данной статье речь пойдет о первом варианте организации операторского уровня.
Аппаратно рабочая станция оператора (OS, operator station) представляет собой ни что иное как персональный компьютер. Как правило, станция снабжается несколькими широкоэкранными мониторами, функциональной клавиатурой и необходимыми сетевыми адаптерами для подключения к сетям верхнего уровня (например, на базе Industrial Ethernet). Станция оператора несколько отличается от привычных для нас офисных компьютеров, прежде всего, своим исполнением и эксплуатационными характеристиками (а также ценой 4000 - 10 000 долларов).
На рисунке 1 изображена рабочая станция оператора системы SIMATIC PCS7 производства Siemens, обладающая следующими техническими характеристиками:
Процессор: Intel Pentium 4, 3.4 ГГц;
Память: DDR2 SDRAM до 4 ГБ;
Материнская плата: ChipSet Intel 945G;
Жесткий диск: SATA-RAID 1/2 x 120 ГБ;
Слоты: 4 x PCI, 2 x PCI E x 1, 1 x PCI E x 16;
Степень защиты: IP 31;
Температура при эксплуатации: 5 – 45 C;
Влажность: 5 – 95 % (без образования конденсата);
Операционная система: Windows XP Professional/2003 Server.
Рис. 1. Пример промышленной рабочей станции оператора.Системный блок может быть как настольного исполнения ( desktop), так и для монтажа в 19” стойку ( rack-mounted). Чаще применяется второй вариант: системный блок монтируется в запираемую стойку для лучшей защищенности и предотвращения несанкционированного доступа.
Какое программное обеспечение используется?
На станции оператора устанавливается программный пакет визуализации технологического процесса (часто называемый SCADA). Большинство пакетов визуализации работают под управлением операционных систем семейства Windows (Windows NT 4.0, Windows 2000/XP, Windows 2003 Server), что, на мой взгляд, является большим минусом.
Программное обеспечение визуализации призвано выполнять следующие задачи:- Отображение технологической информации в удобной для человека графической форме (как правило, в виде интерактивных мнемосхем) – Process Visualization;
- Отображение аварийных сигнализаций технологического процесса – Alarm Visualization;
- Архивирование технологических данных (сбор истории процесса) – Historical Archiving;
- Предоставление оператору возможности манипулировать (управлять) объектами управления – Operator Control.
- Контроль доступа и протоколирование действий оператора – Access Control and Operator’s Actions Archiving.
- Автоматизированное составление отчетов за произвольный интервал времени (посменные отчеты, еженедельные, ежемесячные и т.д.) – Automated Reporting.
Как правило, SCADA состоит из двух частей:
- Среды разработки, где инженер рисует и программирует технологические мнемосхемы;
- Среды исполнения, необходимой для выполнения сконфигурированных мнемосхем в режиме runtime. Фактически это режим повседневной эксплуатации.
Существует две схемы подключения операторских станций к системе управления, а точнее уровню управления. В рамках первой схемы каждая операторская станция подключается к контроллерам уровня управления напрямую или с помощью промежуточного коммутатора (см. рисунок 2). Подключенная таким образом операторская станция работает независимо от других станций сети, и поэтому часто называется одиночной (пусть Вас не смущает такое название, на самом деле таких станций в сети может быть несколько).

Рис. 2. Схема подключения одиночных операторских станций к уровню управления.Есть и другой вариант. Часто операторские станции подключают к серверу или резервированной паре серверов, а серверы в свою очередь подключаются к промышленным контроллерам. Таким образом, сервер, являясь неким буфером, постоянно считывает данные с контроллера и предоставляет их по запросу рабочим станциям. Станции, подключенные по такой схеме, часто называют клиентами (см. рисунок 3).
Как происходит информационный обмен?
Рис. 3. Клиент-серверная архитектура операторского уровня.
Для сопряжения операторской станции с промышленным контроллером на первой устанавливается специальное ПО, называемое драйвером ввода/вывода. Драйвер ввода/вывода поддерживает совместимый с контроллером коммуникационный протокол и позволяет прикладным программам считывать с контроллера параметры или наоборот записывать в него. Пакет визуализации обращается к драйверу ввода/вывода каждый раз, когда требуется обновление отображаемой информации или запись измененных оператором данных. Для взаимодействия пакета визуализации и драйвера ввода/вывода используется несколько протоколов, наиболее популярные из которых OPC (OLE for Process Control) и NetDDE (Network Dynamic Data Exchange). Обобщенно можно сказать, что OPC и NetDDE – это протоколы информационного обмена между различными приложениями, которые могут выполняться как на одном, так и на разных компьютерах. На рисунках 4 и 5 изображено, как взаимодействуют программные компоненты при различных схемах построения операторского уровня.
Рис. 4. Схема взаимодействия программных модулей при использовании одиночных станций.
Рис. 5. Схема взаимодействия программных модулей при использовании клиент-серверной архитектуры.
Как выглядит SCADA?
Разберем простой пример. На рисунке 6 приведена абстрактная схема технологического процесса, хотя полноценным процессом это назвать трудно.
Рис. 6. Пример операторской мнемосхемы.
На рисунке 6 изображен очень упрощенный вариант операторской мнемосхемы для управления тех. процессом. Как видно, резервуар (емкость) наполняется водой. Задача системы - нагреть эту воду до определенной температуры. Для нагрева воды используется газовая горелка. Интенсивность горения регулируется клапаном подачи газа. Также должен быть насос для закачки воды в резервуар и клапан для спуска воды.
На мнемосхеме отображаются основные технологические параметры, такие как: температура воды; уровень воды в резервуаре; работа насосов; состояние клапанов и т.д. Эти данные обновляются на экране с заданной частотой. Если какой-либо параметр достигает аварийного значения, соответствующее поле начинает мигать, привлекая внимание оператора.
Сигналы ввода/вывода и исполнительные механизмы отображаются на мнемосхемах в виде интерактивных графических символов (иконок). Каждому типу сигналов и исполнительных механизмов присваивается свой символ: для дискретного сигнала это может быть переключатель, кнопка или лампочка; для аналогового – ползунок, диаграмма или текстовое поле; для двигателей и насосов – более сложные фейсплейты ( faceplates). Каждый символ, как правило, представляет собой отдельный ActiveX компонент. Вообще технология ActiveX широко используется в SCADA-пакетах, так как позволяет разработчику подгружать дополнительные символы, не входящие в стандартную библиотеку, а также разрабатывать свои собственные графические элементы, используя высокоуровневые языки программирования.
Допустим, оператор хочет включить насос. Для этого он щелкает по его иконке и вызывает панель управления ( faceplate). На этой панели он может выполнить определенные манипуляции: включить или выключить насос, подтвердить аварийную сигнализацию, перевести его в режим “техобслуживания” и т.д. (см. рисунок 7).
Рис. 7. Пример фейсплейта для управления насосом.Оператор также может посмотреть график изменения интересующего его технологического параметра, например, за прошедшую неделю. Для этого ему надо вызвать тренд ( trend) и выбрать соответствующий параметр для отображения. Пример тренда реального времени показан на рисунке 8.
Рис. 8. Пример отображения двух параметров на тренде реального времени.
Для более детального обзора сообщений и аварийных сигнализаций оператор может воспользоваться специальной панелью ( alarm panel), пример которой изображен на рисунке 9. Это отсортированный список сигнализаций (alarms), представленный в удобной для восприятия форме. Оператор может подтвердить ту или иную аварийную сигнализацию, применить фильтр или просто ее скрыть.
Рис. 9. Панель сообщений и аварийных сигнализаций.
Говоря о SCADA, инженеры часто оперируют таким важным понятием как “тэг” ( tag). Тэг является по существу некой переменной программы визуализации и может быть использован как для локального хранения данных внутри программы, так и в качестве ссылки на внешний параметр процесса. Тэги могут быть разных типов, начиная от обычных числовых данных и кончая структурой с множеством полей. Например, один визуализируемый параметр ввода/вывода – это тэг, или функциональный блок PID-регулятора, выполняемый внутри контроллера, - это тоже тэг. Ниже представлена сильно упрощенная структура тэга, соответствующего простому PID-регулятору:
Tag Name = “MyPID”;
Tag Type = PID;
Fields (список параметров):
MyPID.OP
MyPID.SP
MyPID.PV
MyPID.PR
MyPID.TI
MyPID.DI
MyPID.Mode
MyPID.RemoteSP
MyPID.Alarms и т.д.
В комплексной прикладной программе может быть несколько тысяч тэгов. Производители SCADA-пакетов это знают и поэтому применяют политику лицензирования на основе количества используемых тэгов. Каждая купленная лицензия жестко ограничивает суммарное количество тэгов, которые можно использовать в программе. Очевидно, чем больше тегов поддерживает лицензия, тем дороже она стоит; так, например, лицензия на 60 000 тэгов может обойтись в 5000 тыс. долларов или даже дороже. В дополнение к этому многие производители SCADA формируют весьма существенную разницу в цене между “голой” средой исполнения и полноценной средой разработки; естественно, последняя с таким же количеством тэгов будет стоить заметно дороже.
Сегодня на рынке представлено большое количество различных SCADA-пакетов, наиболее популярные из которых представлены ниже:
1. Wonderware Intouch;
2. Simatic WinCC;
3. Iconics Genesis32;
4. Citect;
5. Adastra Trace Mode
Лидирующие позиции занимают Wonderware Intouch (производства Invensys) и Simatic WinCC (разработки Siemens) с суммарным количеством инсталляций более 80 тыс. в мире. Пакет визуализации технологического процесса может поставляться как в составе комплексной системы управления, так и в виде отдельного программного продукта. В последнем случае SCADA комплектуется набором драйверов ввода/вывода для коммуникации с контроллерами различных производителей. [ http://kazanets.narod.ru/HMI_PART1.htm]Тематики
- автоматизация, основные понятия
- автоматизированные системы
Синонимы
EN
Англо-русский словарь нормативно-технической терминологии > HMI
8 unit
1) единица; единое целое4) компонента программы, модуль•- addressing unit
- address unit
- add-subtract control unit
- allocation unit
- alphanumeric unit
- alphameric unit
- analog operational unit
- analog switching unit
- arithmetic and logic unit
- arithmetic control unit
- arithmetic unit
- arithmetic/logic unit
- assembly unit
- assigned unit
- audio response unit
- automatic calling unit
- availability control unit
- available unit
- bad unit
- bistable unit
- buffer unit
- bus guardian unit
- card punching unit
- card-reader unit
- cassette-loaded magnetic tape unit
- central processing unit
- central processor unit
- central terminal unit
- channel control unit
- clock unit
- cluster tape unit
- coefficient unit
- collating unit
- collator unit
- column-shift unit
- comparator unit
- comparing unit
- computing unit
- configuration control unit
- consistent unit
- constant multiplier coefficient unit
- control unit
- coordinate conversion unit
- core storage unit
- data acquisition unit
- data adapter unit
- data collection unit
- data display unit
- data handling unit
- data unit
- delay unit
- detached unit
- differentiating unit
- digital counting unit
- digital time unit
- direct-access unit
- disbursting unit
- disk unit
- display unit
- division unit
- elementary unit
- engineering unit
- equality unit
- essential unit
- executive unit
- fast unit
- feedback unit
- file unit
- forming unit
- fractional arithmetic unit
- free-standing tape unit
- functional unit
- fundamental unit
- gate unit
- generic program unit
- generic unit
- gold unit
- graphical display unit
- graphic display unit
- hard-disk unit
- identity unit
- impossible unit
- incremental tape unit
- indexing unit
- information content binary unit
- information content decimal unit
- information content natural unit
- information unit
- input unit
- input-output unit
- inquiry unit
- instruction control unit
- instruction fetch unit
- instruction unit
- integrating unit
- interface unit
- interrogation unit
- key punch unit
- key-to-disk unit
- key-to-tape unit
- known good unit
- lag unit
- lexical unit
- library unit
- line interface unit
- linear unit
- linguistic unit
- locking unit
- logical unit
- logic unit
- magnetic tape unit
- magnetic-tape file unit
- main control unit
- manageable unit
- manual input unit
- manual word unit
- master units
- memory control unit
- memory management unit
- memory unit
- micrologic unit
- microprocessor based unit
- microprocessor unit
- microprocessor-controlled unit
- microprogram unit
- microprogrammed unit
- modem sharing unit
- modular unit
- monitor unit
- multiplication-division unit
- multiplier unit
- multiply-divide unit
- multiplying unit
- multistation access unit
- network control unit
- off unit
- off-line unit
- on unit
- on-line unit
- operational unit
- operator interface unit
- output unit
- packet-switching unit
- paragraph unit
- parallel arithmetic unit
- peripheral control unit
- peripheral unit
- photographic printing unit
- physical unit
- pluggable unit
- plug-in unit
- plug-to-plug compatible unit
- polygon-filling unit
- port sharing unit
- power distribution unit
- power supply unit
- power unit
- printing unit
- processing unit
- program control unit
- program unit
- protocol unit
- punched card unit
- punch card unit
- punching unit
- query unit
- reader unit
- read-punch unit
- read-write unit
- recovery unit
- referable unit
- remote display unit
- remote entry unit
- reproducing unit
- retirement unit
- ripple through carry unit
- sample unit
- sampling unit
- scaling unit
- segregating unit
- selection channel control unit
- self-contained unit
- semantic unit
- sensing unit
- sensory unit
- serial arithmetic unit
- setup unit
- set unit
- shaping unit
- shared unit
- smallest recoverable unit
- stand-alone unit
- static unit
- storage control unit
- storage unit
- stream unit
- subtracting unit
- summary punching unit
- summing unit
- supply unit
- switching unit
- switchover unit
- symbolic unit
- syntactical unit
- syntactic unit
- system control unit
- system input unit
- system output unit
- tape cartridge unit
- tape control unit
- tape selection unit
- tape unit
- telecommunications control unit
- telephone communication unit
- terminal unit
- time unit
- timing unit
- transmission control unit
- transport unit
- unit of allocation
- unit of language
- unit of operation
- variable speed tape unit
- vertical format unit
- visual display unit
- voice recognition unitEnglish-Russian dictionary of computer science and programming > unit
9 controller
1) регулятор2) контроллер4) оператор•- access controller
- active controller
- adaptive controller - aircraft controller
- air-traffic controller
- amplifier controller
- attribute controller
- automatic controller
- base station controller
- broadband interface controller
- bubble memory controller
- built-in controller
- bus controller
- cache controller
- cam-type controller
- cathode-ray tube controller
- circuit controller
- cluster controller
- communications controller
- continuous controller
- CRT controller
- database controller - digital AC'97 controller - display controller
- DMA controller
- drum controller
- dual channel controller
- dual-channel port controller - editing controller
- electric controller
- electronic controller
- embedded controller
- feedback controller
- fiber-polarization controller
- floppy disk controller
- floppy disk drive controller
- fuzzy controller
- game controller
- general peripheral controller
- general-purpose controller
- graphics controller
- ground controller
- hard disk controller
- hard disk drive controller - hub controller
- IDE controller
- input/output controller
- interrupt controller
- I/O controller
- keyboard controller - line-at-a-time printer controller
- magnetic controller
- manual controller
- mass storage controller
- master controller
- memory access controller
- message-queuing controller
- microcomputer controller
- microprocessor controller
- microprocessor-based controller
- microprogrammed controller
- MIDI controller
- multiline controller
- musical instrument digital interface controller
- network controller
- network termination controller - on-board controller
- on-off controller - peripheral controller
- photoelectric lighting controller
- potentiometric controller
- programmable controller - radar controller
- radio network controller
- RAID controller - resistance-bridge controller
- rotation controller
- serial bus controller
- serial communication controller
- serial data controller
- single-chip controller
- slave controller
- smart access controller
- sound, video and game controllers
- stand-alone controller
- state-variable feedback controller
- stereo controller
- stored-program controller
- switch controller
- TAP controller
- terminal access controller
- test access port controller
- token bus controller
- translation controller
- video controller
- Winchester controller10 controller
1) регулятор2) контроллер4) оператор•- access controller
- active controller
- adaptive controller
- advanced programmable interrupt controller
- air controller
- aircraft controller
- air-traffic controller
- amplifier controller
- attribute controller
- automatic controller
- base station controller
- broadband interface controller
- bubble memory controller
- built-in controller
- bus controller
- cache controller
- cam-type controller
- cathode-ray tube controller
- circuit controller
- cluster controller
- communications controller
- continuous controller
- CRT controller
- data entry system controller
- database controller
- digital AC'97 controller
- digital controller
- direct memory access controller
- disk drive controller
- display controller
- DMA controller
- drum controller
- dual channel controller
- dual direct memory access controller
- dual-channel port controller
- dynamic motion controller
- editing controller
- electric controller
- electronic controller
- embedded controller
- feedback controller
- fiber-polarization controller
- floppy disk controller
- floppy disk drive controller
- fuzzy controller
- game controller
- general peripheral controller
- general-purpose controller
- graphics controller
- ground controller
- hard disk controller
- hard disk drive controller
- Hercules graphics controller
- host controller
- hub controller
- I/O controller
- IDE controller
- input/output controller
- interrupt controller
- keyboard controller
- line printer controller
- line-at-a-time printer controller
- local intelligent network controller
- magnetic controller
- manual controller
- mass storage controller
- master controller
- memory access controller
- message-queuing controller
- microcomputer controller
- microprocessor controller
- microprocessor-based controller
- microprogrammed controller
- MIDI controller
- multiline controller
- musical instrument digital interface controller
- network controller
- network termination controller
- nonvolatile controller
- off-board controller
- on-board controller
- on-off controller
- parallel data controller
- passive controller
- peripheral controller
- photoelectric lighting controller
- potentiometric controller
- programmable controller
- programmable logic controller
- proportional controller
- radar controller
- radio network controller
- RAID controller
- Rambus memory controller
- rate-action controller
- resistance-bridge controller
- rotation controller
- serial bus controller
- serial communication controller
- serial data controller
- single-chip controller
- slave controller
- smart access controller
- sound, video and game controllers
- stand-alone controller
- state-variable feedback controller
- stereo controller
- stored-program controller
- switch controller
- TAP controller
- terminal access controller
- test access port controller
- token bus controller
- translation controller
- video controller
- Winchester controllerThe New English-Russian Dictionary of Radio-electronics > controller
11 Fjalor i shkurtër terminoiogjik i informatikës
AAbort - ndërprerje e operacionit, procesit ose procedures gjatë kryerjes së tij.Accept - pranon.Access time - koha e arritjes së të dhënave.Accessories - veglat ndihmëse në Windows.Adapter - kartelë për zgjerim e cila instalohet në kompjuter.Adress register - numër hemksadecimal i cili e tregon adresën e lokacionit të caktuar të memorjes.Algorithm - zgjidhja e një problemi hap pas hapi.allocate - ndarje të resurseve të kompjuterit, si për shembull në disk, shtypës ose memorje të çdo skedari, shfrytëzuesi ose procesi.alpha numeric characters - shenja alfanu-merike. Të gjitha shenjat që i shfrytëzon kompjuteri, përfshirë këtu edhe shkronjat, shifrat, shenjat për interpunksion dhe shenjat speciale, siç janë: \$, \@ i \#ANSI (American National Standar Institute) - Instituti Nacional Amerikan për Standarde.ASCII ( American Standard Code for Information Interchange) - Kodi amerikan për këmbim të informacioneve. Renditje standarde e shtatë shifrave binare (shifra e shtatë mund të jepet për kontroll të çiftësisë) e cila aplikohet për paraqitjen e shenjave në kompjuter.Animation - animacion - Iluzion i lëvizjes me paraqitje të shpejtë të fotografive të njëpasnjëshme, e cila arrihet me përdorim të harduerit dhe softuerit përkatës. Programet më të njohura për animacion janë: 3 D Studio, Autodesk Chaos, Imagine etj.Application - program i cili është i dedikuar për shfrytëzuesit e rëndomtë, i cili është i projektuar për kryerje të ndonjë pune të caktuar. Për shembull aplikacioni për kontabilitet financiar.Application development tools - vegla për krijim të programeve aplikative.ALU ( Arithmetic-Logic Unit) - njësi aritmetiko-logjike. Është pjesë e njësisë qendrore (çip i mikroprocesorit) e cila kryen operacione kryesore aritmetike dhe logjike me të dhënat.Artificial Intelligence - intelegjencë artificiale. Emër i sistemeve të kompjuterit që duhet të shfaqin inteligjencë njerëzore, si kuptim për fjalën e thënë, si reagim ndaj ambientit të tyre fizik dhe adaptimit ndaj kushteve të tilla.Ascending order - rendi i radhitjes së elementeve sipas rendit të rritjes, prej vlerave më të vogla kah më të mëdhatë (a, b, c...)Assembler - përkthyes programor. Program i projektuar që t'i transformojë instruksionet simbolike në formë më të qëlluar për t'i kryer në kompjuter.Assign - dhënie vlerë diçkaje që është shfrytëzuar në programim.Asterisk - shenja * (yll). Përdoret si shenjë xhoker që mundëson specifikim të disa skedarëve përnjëherë.Auto CAD - program aplikativ për projektim kompjuterik dhe disenjim.BBackbone - niveli më i lartë në një rrjet kierarkik kompjuterik.Backslash - shenja \\ ( ASCII kodi 92). Përdoret në specifikimin e rrugës së diskut ku gjendet skedari i kërkuar.Backspace - zhvendosje e kursorit për një vend prapa.Backup - kopje rezerve. Bëhet kopje e përmbajtjes së diskut të kompjuterit dhe atë në mënyrë periodike, ndërsa vendoset në shirit magnetik ose në CD.Bad sector - sektori jo në rregull. Pjesë e disketës ose diskut ku nuk nuk mund dhe ku nuk është e sigurt të shkruhen informacioneBad trac table - tabelë e shtigjeve që nuk janë në rregull. Listë e pjesëve të çrregulluara fabrikisht dhe të pasigurta për shkruarje, e cila është e ngjitur në pjesën e prapme të diksut.Bandwidth - njësi matëse për sasinë e të dhënave të cilat mund të transmetohen përmes ndonjë rrjeti të komunikimit në një sekondë.Bar chart - diagram në formë të shiritave.Bar code - paraqitje e shenjave alfanu-merike me ndihmën e vijave vertikale me gjatësi të ndryshme. Përdoret si mënyrë për shifrim universal të prodhimeve.Bar code reader - lexues bar cod. Pajisje optike për lexim të shenjave bar cod.BIOS (Basic Input Output System) - grup i programeve më të vogla detyra e të cilave është të shfaqë test rutinor kur kyçet kompjuteri, si dhe ta startojë sistemin operativ të kompjuterit.BASIC - gjuhë programore e cila është e lehtë për mësim.Batch - pako. Bashkësi e elementeve ose dokumeneteve të cilat përpunohen si tërësi.Batch processing - përpunim paketor. Teknikë që përdor vetëm një inkuadrim të programit në memorjen kryesore për shkak të përpunimit të më tepër detyrave të veçanta njëra pas tjetrës.Baud - bod. Kapacitet maksimal për transmetim të informacioneve në një kanal të komunikimit, i cili është njësi matëse e numrit të ndryshimeve të niveleve në sekondë.Benchmark - krahasim. Program standard i cili shërben për përcaktimin e performansave të kompjuterëve të ndryshëm.Beta version - version prove i softuerit para daljes së tij zyrtare në treg.BIT ( Binary digiT) - shifra binare janë 0 dhe 1. Kompjuterët digjital procesojnë informacione në formë digjitale, ndërsa zbatojnë vetëm shifra të sistemit binar. Ato zakonisht paraqiten me tension prej 5 V për numrin 1, gjegjësisht 0 V për numrin O.Binary file - skedar binar i cili përbëhet prej disa bitave, por i cili nuk është skedar tekstual. Zakonisht ato janë programe me fotografi.Binary system - sistem binar. Sistem numërimi për shkruarje të numrave në kompjuter. Aty ka vetëm dy shifra 0 dhe 1.Bps (Bits per second) - bit në sekondë. Masë për shpejtësinë e transmetimit të rrjetave kompjuterikeBlank - i zbrazët, i pashkruar. Shenjë që i përdoret për paraqitjen e vendit të zbrazët ndërmjet shenjave të shtypura.Bold - shkronja me kontura më të trasha dhe më të errëtaBookmark - reference e cila na drejton kah ndonjë dokument i caktuar hipertekstual i Internetit.Boot - startimi i kompjuterit, gjatë së cilës fillon puna e sistemit operativ.Boot block - pjesë e diskut ku gjendet softueri i cili i mundëson kompjuterit ta fillojë punën.Boot disk - disk ose disketë prej së cilës startohet sistemi operativ.Break - ndërpren. Sinjal special i cili e ndërpet punën e ndonjë programi. Shpesh fitohet me shtypje të tasteve Ctrl dhe C përnjëherë.Browser - fletëkërkues. Program i cili është i dedikuar për shikimin e dokumenteve hipertekstuale të Internetit. Me ndihmën e tij shrytëzohet servisi më i dobishëm i Internetit WWW (W orld W ide W eb). Fletëkërkuesit më të njohur janë Microsoft Internet Explorer dhe Netscape Navigator.Buffer - bafer. Vend në kujtesën kryesore të kompjuterit për ruajtje të përkohshme të të dhënave.Bug - gabim, defekt. Gabim i paqëllimtë në program, për shkak të të cilit programi nuk punon si duhet. Në përkthimin më tekstual nënkupton bubë dhe mendohet se rrjedh prej ngjarjes kur mola është kapur për ndonjë relej të kompjuterëve të parë dhe e ka pamundësuar punën e tij.Bullet - shenjë për renditje e cila përdoret në programet për përpunim të tekstit.BBS (Bulletin Board System) - tabelë elektronike për shpallje. Shërbim telekomunikues përmes të të cilit konsumatorët komunikojnë, këmbejnë informata etj.Bus - mbledhëse. E lidh pllakën amë të kompjuterit me procesorin, kujtesën, diskun dhe elementet tjera kompjuterike.Byte - bajt. Tetë bita. Shpesh është numër binar tetëshifror i cili paraqet një shkronjë.CCache - kesh. Pjesë e kujtesën e rezervuar për ruajtje të të dhënave që përdoren shpesh, te të cilat procesori ka qasje shumë më të shpejtë sesa në hard disk. Kujtesën kesh mund të gjendet në memorjen RAM ose në hard disk.Cancel button - tast për shfuqizimin e funksionit të zgjedhur. Te numri më i madh i programeve tasti për shfuqizim aktivizohet me shtypjen e tastit Esc.Case sensitive - dallimi i shkronjave të mëdha dhe të vogla. Me shpesh gjatë krahasimit të dy fjalëve apo teksteve.CRT (cathode ray tube) - gypi katodik i ekranit.CPU (C entral P rocessing U nit) - njësi qendrore e procesuimit. Zemër e kompjuterit personal. Udhëheq dhe drejton me të gjitha operacionet për përpunim të të dhënave.Centronics port - portë e kompjuterit në të cilën shpesh lidhet shtypësi.Chanel - kanal. Rrugë në të cilën transmetohet informacioni digjital në kompjuter.Character - shenjë; karakter. Cilado shkronjë, shenjë e interpunksionit, ose ndonjë nga njëqind shenjat tjera që mund të vërehen në ekran, gjegjësisht të cilat mund të shtypen.CPI (character per inch) - numër i shenjave në një inç. Njësi matëse për matjen e dendësisë së shkrimit. Shprehet me numër të shenjave në një inç.Check box - kuti katrore për dialog e cila mund të jetë e kyçur ose e çkyçur, gjegjësisht të jetë e zgjedhur ose jo, ndonjë opcion në kornizën për dialog.Checksum - shumë për kontroll. Shuma e numrave që përdoren për kontrollim të mbledhjes.Click - klik. Shtypje dhe lëshim i tastit të minakut, pa mos e lëvizur.Client - klient. Sistem i cili mund të punojë i pavarur, edhe pse në një masë edhe ky është i varur prej ndonjë sisitemi tjetër. Për kompjuterin që është i lidhur në rrjet kompjuterik shpesh thuhet se është klient.Client-server network - rrjet i tipit klient-server.Clip art - bashkësi e vizatimeve grafike dhe fotografive të shkruara në skedar të veçantë i cili është i arritshëm për përdorim të ndonjë aplikacioni, për shembull, për përpunim të tekstit ose të grafikës.Clipboard - kohësisht, skladim i fshehur për tekst ose fotografi të cilat priten ose kopjohen.Clock speed - shpejtësi e ores. Shpejtësia e punës së procesorit në kompjuter matet me megahercë (MHz) ose me gigahercë (GHz).Sa më e shpejtë është shpejtësia e procesorit, aq më tepër urdhëra mund të kryejë kompjuteri.Clone - klon. Kompjuter i cili paraqet kopje të suksesshme të kompjuterit tjetër të (standardizuar). Më shpesh kjo u dedikohet atyre kompjuterëve të cilët janë kompatibil me kompjuterët e kompanisë IBM.Cod - kod. Diçka që është shkruar me gjuhën kompjuterike, në letër ose në kompjuter.Code page - faqe e koduar. Tabelë e cila tregon se cili karakter i përgjigjet shenjës në ekran dhe me shtypjen e tasterit a përfitohet e njëjta shenjë.CGA (Color Graphics Adapter) -videokartelë e cila është më e vjetëruar.COM port - portë seriale. Më shpesh në kompjuterët ekzistojnë dy porta seriale të shënuara si C0M1 dhe COM2.Command interperter - program i cili i integron dhe i përpunon urdhërat e dhënë në kompjuter. Në sistemin operativ DOS është programi C0MAND.COM, ndërsa në WINDOWS është WIN.INICOBOL (Common Business Orientated Language) - gjuhë progamore nga gjeneratat më të vjetra të cilat përdoren për aplikacione financiare.Communication protocol - përmbledhje e programeve e cila mundëson transmetim dhe këmbim të të dhënave ndërmjet dy ose më tepër kompjuterëve.CD (Compact Disc) - kompakt disk. Medium për memorim të të dhënave digjitale dhe audio. Në kompakt disk mund të vendoset muzikë prej 72 minutave ose të dhëna prej 650 MB.CD ROM (Comapct Disc Read Only Memory) - njësi harduerike për leximin e kompakt disqeve. Me këtë njësi mund vetëm të lexojmë e jo edhe të shlyejmë ose të regjistrojmë të dhëna të reja.COMPAQ (COMPAtibility Quality) - shenjë e prodhimeve cilësore të kompjuterëve desktop dhe laptop.Compiler - kompajler; përkthyes. Program i cili i përkthen disa gjuhë të larta programesh në ndonjë gjuhë makinerike.CompuServe - njëra ndër rrjetat më të mëdha të Internetit në botë. Klientëve të tyre ju ofron këmbim të skedarëve, të të dhënave, të postës elektronike etj.CAD (Computer Aided Design) - shfrytëzim i kompjuterit për krijime të vizatimeve ose për projektime të ndonjë objekti ose sistemi. Programet më të njohura nga kjo sferë janë Auto Cad, Auto Sketch, Design CAD, Lab View etj.CAM (Computer Aided Manifacture) - prodhim me ndihmën e kompjuterit.CASE (Computer Aided Software Engineering) - vegël softuerike për programerët. Shfrytëzohen për planifikim, analizim si dhe projektim të dokumentacionit në softuerin kompjuterik.Computer analyst - analitik kompjuteristik. Person i cili i definon problemet dhe saktësisht i pëcakton hapat për zgjidhjen e tyre me anë të kompjuterit.Configuration - konfiguracion. Mënyrë e lidhshmërisë së kompjuterit me njësitë tjera periferike në një sistem të përbashkët.Controller - vegël teknike e cila i mundëson veglës tjetër të komunikojë me kompjuterin.Conversion - konverzion. Proces i transformimit të të dhënave (tekst, grafik) nga një format në tjetër.Cooki file - skedar në të cilin ruhen skedarët e shfrytëzuar (cookies). Zakonisht gjendet në emërtuesin bashk me fletëkërkuesin (shembull në emërtuesin Internet Explorer).Corel DRAW- Pako programore e dedikuar për vizatim dhe punim me fotografi.Corrupted file - skedar i dëmtuar. Dëmtimi mund të jetë për shkak të ektorëve të diskut që nuk janë në rregull, prishjes fizike ose gabimeve të shkaktuara nga programi.Crash - gjendje kur kompjuteri bie prej funksionimit të tij dhe më tutje nuk mund të përdoret. Pas kësaj kompjuteri zakonisht përseri startohet.Current drive - disk me të cilin shfrytëzuesi punon momentalisht.Cursor - kursori. Tregues i pozicionimit. Vijë vertikale e lëvizshme që dridhet dhe vezullon e që paraqitet në ekran si indikator vizuel e cila mund të dislokohet edhe vertikalisht edhe horizontalisht me anë të urdhërave prej tastierës.Cyberphobia - kiberfobia. Frikë nga kompjuteri.CRC (Cyclic Redundancy Check) - metodë e testimit për të dhënat dalëse nga disku për shkak të sigurisë prej gabimeve.DData - të dhënat. Nocion i përgjithshëm për numrat, simbolet dhe madhësitë analoge të cilat shfrytëzohen si madhësi dalëse për përpunimin e kompjuterit.Database - baza e të dhënave. Bashkësi e të dhënave të lidhura ndërmjet vete dhe të organizuara paraprakisht. Programet më të njohura për udhëheqjen e bazave të të dhënave janë: Oracle, MS SQL Server, Informix, Sybase etj.Data security - mbrojtje e të dhënave nga ndërhyrjet e qëllimta ose të rastësishme nga njerëz jo të autorizuar.Data type - tip i të dhënave. Mund të jenë: tekstuale, numerike, logjike, dhe të dhëna të datave.Dead lock - ndërprerje; bllokim. Situatë kur ndonjë program nuk mund të realizohet në kompjuter, për shkak se e pret rastin që faktikisht kurrë nuk do të ndodh.Debug - testim i programit të kompjuterit me korrigjim të gabimeve të paraqitura në te.Default value - ndonjë vlerë që nënkuptohet. Vlerë që programi automatikisht e zgjedh po qe se shfrytëzuesi nuk jep ndonjë vlerë tjetër. Për shembull ngjyrat që i jep WIND0WS-i janë default vetëm po qe se shfrytëzuesi nuk i përdor.Defragmentation - defragmentim. Proces i bashkangjitjes i të dhënave të një programi në disk, që të mund të shpejtohet puna e tij. Është e preferueshme që defragmenting të bëhet një herë në javë, për të shpejtuar punën e diskut.Density - dendësi. Njësi matëse për numrin e të dhënave të cilat mund të shkruhen në ndonjë medium (disketë, shirit magnetik etj).Decsending sort - renditje me radhitje të kundërt.Desktop - sipërfaqja aktive e ekranit gjatë punës me Windows, e cila përmban dritare dhe ikona.Desktop computer - kompjuter i cili pozicionohet horizontalisht në tavolinën punës.DTP (Desktop Publishing) - Pako e softuerit me të cilën kompjuteri mund të përdoret për disenj të dokumenteve, duke përfshirë fotografi, tekst dhe kontroll të pamjes së dokumenteve dhe shtypjen e tyre.Destination file - skedar që pranon.Device - vegël, mjet, përbërje, njësi. Nocion i përgjithshëm i cili shfrytëzohet për të identifikuar ndonjë komponentë të kompjuterit (disk, tastaturë, minak, etj).Device driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit të komunikojë me njësitë periferike.DAT (Digital Audio Tape) - shirit magnetik në të cilin memorizohen të dhënat me sasi shumë të mëdha.DVD (Digital Video Disk) - teknologji e harduerit e cila mundëson shiqimin e filmave, spoteve muzikore etj.DMA (Direct Memory Access) - proces i transmetimit të një sasie të madhe të të dhënave ndërmjet diskut dhe kujtesës punuese të kompjuterit.DirectX - varg i programeve standarde për aplikacione të Microsfti-t, i dedikuar për lojra dhe aplikacione multimediale.Disk controller - kartelë e cila e lidh kompjuterin me diskun; zakonisht gjendet në pjesën e poshtme të diskut.Disk drive - njësi fizike e cila e pranon dhe e kthen diskun magnetik dhe mundëson lexim dhe shkrim të të dhënave.DOS (Disk Operating System) - njëri ndër sistemet më të njohura operative i cili është shumë përfshirës dhe shfrytëzohet nga kompjuterët personal. I prodhuar nga kompania Microsft në vitin 1982.Domain - grup i kompjuterëve emrat e të cilëve e ndajnë të njëjtën prapashtesë. Shembull: com (firmë komerciale), org (organizatë pa përfitim), gov (qeveri), edu (institucion arsimor), net (provajder i Internetit). Njësoj ekzistojnë edhe prapashtesa të cilat i identifikojnë shtetet p.sh. mk prapashtesë për Maqedoninë.Dpi (dots per inch) - pika në inç. Njësi për matjen e rezolutës së shtypjes në shtypës. Rezoluta te shtypësit amë sillet rreth 300 dpi, ndërsa te shtypësit lezër arrin deri në 1200 dpi.Double click - klikim; shtypje e dyfishtë. Klikim i shpejtë dhe lëshim i tastit të minakut dy here pa lëvizjen e minakut ndërmjet dy klikimeve.Double precision - precizitet i dyfishtë. Teknikë me të cilën paraqiten numrat me gjatësi të dyfishuar.Download - kopjim i ndonjë programi ose skedari prej ndonjë kompjuteri kryesor në kompjuterin personal.Draft quality - kualitet i shtypit, i cili është i lexueshëm, por nuk duket aq mirë për përdorim që ai dokument të botohet në ndonjë revistë ose libër. Zakonisht shfrytëzohet për nxjerrjen e kopjeve që të shkojë në korrekturë.Drag-and-drop - tërheqje dhe lëshim i tastit të minakut.Drop-down meni - Lista e urdhërave të menysë së aktivizuar, të radhitura njëra pas tjetrës.DLL (Dynamic Link Library) - grup e funksioneve të cilat shfrytëzohen gjatë programimit në Windows.EEPROM (E lectrically P rogrammable R ead O nly M emory) - çip memorizues përmbajtja e të cilit nuk mund të ndryshohet.E-mail (electronic mail) - postë elektronike. Njëri nga shërbimet më të njohura të Internetit me të cilin porositë dërgohen prej një kompjuteri në kompjuter tjetër.Embedded object - objekt i ndërvënë.EMM386.EXE - program i cili mundëson vendosjen e drajverave dhe programeve në hapësirën e lartë të memories.Emulator - emulator. Program cili i mundëson kompjuterit të zbatojë programe të shkruara për kompjuter tjetër.Encryption - shifrim. Kodim i porosisë me çka nuk mundësohet hyrje e palejuar deri te ajo.EOF (end of file) - fund i skedarit. Shenjë për fundin e skedarit, e cila shfrytëzohet si indikator se këtu kryhen të dhënat.Ethernet - rrjet lokal kompjuterik i konstruktuar prej llojit të kabllove me mundësi të bartjes deri më 10 Mbit/sec.Event - rast; paraqitje. Moment kur paraqitet ndryshimi specifik i ndonjë gjendjeje.Exchange - këmbim i informatave ndërmjet dy lokacioneve.Exchengeable disk - disk transmetues. Tip i diskut i cili montohet në shtëpizë të posaçme dhe është i transmetueshëm.Executable file - program zbatues. Skedar i cili mund të aplikohet në kompjuter.Expression - shprehje matematikore ose logjike e shkruar në gjuhën programoreEBCDIC (Extended Binary Decimal Interchange Code) - kod i cili i përdorë tetë shifra binare të krijuara nga IBM, ndërsa i paraqet shenjat (shkronjat, numrat etj.) nga kompjuteri i cili i proceson.External modem - modem i jashtëm. Modem në kuti të veçantë, kabllo dhe mbushës i cili më së shpeshti aktivizohet në portën seriale të kompjuterit.Extranet - intranet i cili u është lënë në disponim klientëve dhe blerësve të jashtëm me qëllim që t'i shohin të dhënat. Më shpesh ata janë të siguruara me shifra që të ruhet siguria e blerësve.FFan ventilator - ventilator i cili mundëson cirkulimin e ajrit nëpërmjet pjesëve kompjuterike dhe e pamundëson nxehjen e tyre.Fatal error - gabim në programin kompjuterik i cili e ndalon funksionimin e tij.Fault tolerance - tolerim i gabimeve. Aftësi e ndonjë sisitemi që ta vazhdojë funksionimin normal edhe pse ekziston problem në harduer ose softuer.Fax modem - faks modem. Modem i aftësuar të pranojë dhe të dërgojë fakse. Në këtë rast fakset janë elektronike.Fiber optics - fije optike. Mundëson shpejtësi të madhe të bartjes së të dhënave në rrjetat kompjuterike.File - skedar; fajll; datotekë. Pa marrë parasysh çfarë informate, të grumbulluar dhe të inçizuar nën një emër. Skedari mund të përmban tekst, grafikon, program etj.FAT (File Allocation Table) - tabelë e cila shërben për renditjen e skedarëve e cila gjendet në fillim të diskut dhe përmban informata për ata pjesë të diskut të cilat shfrytëzohen, pjesë të diskut të cilat nuk shfrytëzohen dhe ato të cilat nuk mund të shfrytëzohen për shkak të dëmtimit të blloqeve në disk.File control system - program i cili udhëheq me bartjen e të dhënave nga ciladoqoftë pajisje deri në ndonjë pajisje tjetër.File locking - përmbyllje e skedarit. Ndalesë që më tepër se një shfrytëzues ta ndërrojë përmbajtjen e skedarit.File protection - mbrojtje e skedarit. Komandë e kompjuterit e cila e ndalon shkruarjen dhe fshirjen e të dhënave në skedar, por e lejon leximin e tyre.Firewall - sistem rrjetor për sigurim i cili ndihmon në ndërprerjen e hyrjes së paautorizuar në sistemin kompjuterik; thjesht ky është kompjuter i lidhur në Internet dhe me të cilin zhvillohet i gjith komunikimi në Internet.Floppy disk - disk i butë, disketëFooter - tekst i cili paraqitet në pjesën e poshtme në secilën faqe.FF (Form Feed) - urdhër i cili shfrytëzohet i që ta lëviz letrën në printer në faqe të re. Zakonisht në tabelën kontrolluese të printerit gjendet një tast i cili mundëson kryerjen e funksionit përkatës.FORTRAN (FORmula TRANslation) - gjuhë programore e krijuar në kompaninë IBM e cila shfrytëzohej për programimin e aplikacioneve tekniko shkencore.Freeware - programe pa pagesë, por të mbrojtura me ligj për autorizimFAQ (Frequently Asked Question) - pyetje ose lista me pyetje dhe përgjigje të cilat janë shumë të shpeshta dhe shumë shfrytëzues ballafaqohen me këto të dhëna. Këto lista janë shumë frytdhënëse për shkak të këmbimit të informatave.GGIGO (Garbage In, Garbage Out) - princip në të cilën po qe se hyjnë të dhëna jokor-rekte dhe jovalide në kompjuter, ai do të japë rezultate jokorrekte dhe të pakuptimta.GUI (graphical user interface) - interfejs grafik i shfrytëzuar për sisteme operative. Komunikimi ndërmjet shfrytëzuesit dhe programit zhviliohet me anë të shfrytëzimit të ikonave, dritareve dhe të ngjashme. Një shembull për një iterfejs të tillë që e shfrytëzojmë është Windows-i.Guru - Njeri me kapacitet të lartë i cili dëshiron t'u ndihmojë të tjerëve në zgjedhjen e problemeve të tyre.HHacker - haker. Person për të cilin kompjuteri është hobi. Sot shumë njerëz termin haker e identifikojnë me person i cili në mënyrë të paligjshme hy në kompjuter të huaj.Halt - ndalesë. Ndalje e realizimit të operacioneve të renditura në programet kompjuterike.Hand-held computer - kompjuter i vogël që mund të mbahet edhe në dorë.Hang - rri varur. Mosfunksionim i kompjuterit. Kur kompjuteri rinë varur, i ekrani duket normal, por çfarëdo pune tjetër është e pamundur të futet në funksion.Hard copy - rezultatet e shtypura në letër.Hardware - hardueri, gjërat fizike apo të prekshme të kompjuterit.Help - ndihmë. Funksion i cili është i pranishëm në shumë programe, i cili shërben si ndihmë e shfrytëzuesit për përdorimin e programit.Hertz (Hz) - herc. Cikël në sekondë me të cilin matet shpejtësia e procesorit në kompjuter.HEX (Hexadecimal) - Sisitem numëror në matematik, në të cilin si bazë e numërimit është numri 16. Për shfaqjen e numrave përdoren shifrat 0-9 dhe shkronjat A-F. Është shumë i qëlluar për përdorimin e kalkulimeve kompjuterike.Hidden file - skedar i fshehur. Skedar i cili përmban atribute të cilat nuk lejojnë që emri i skedarit të kopjohet, të fshihet ose të shfletohet.High tech - teknologji e lartëHost computer - kompjuter kryesor me të cilin lidhen kompjuterët tjerë.Hot key - tast ose kombinim i tasteve i cili zbaton instruksion të përcaktuar pa marrë parasysh se çka punon procesori në momentin e dhënë.HTML (Hyper Text Markup Language) - format hipertekstual për punë me dokumente. Shërben për krijimin e dokumenteve WEB në internet.Hub - hab. Paisje në të cilën kyçen kompjuterët të cilët janë të lidhur në rrjet.Hyphenation - ndarje e fjalëveIIllegal - jolegal. Parametra hyrëse të cilët janë të papranuara, për shkak se nuk i përmbushin specifikacionet e vendosura në programe.Image processing - përpunim i grafikonëveImaging - proces i shkrimit të grafikës në ndonjë medium, për shembull në shirit.Implementation - implementim. Instalim i sitemit kompjuterik.Infrared - teknologji e cila shfrytëzon ndriçimin për lidhjen të kompjuterëve pa kabëll.Initialization - inicializim. Operacion për formatim të diskut ose disketës, si dhe përgatitje për shkruarjen dhe përdorimin e të dhënave.Ink-jet printer - shtypës pështyes që hedh ngjyrën në letër.Input data - të dhënat hyrëse.Insert mod - rregull për futjen e të dhënave.Install - instalim, futja fillestare e ndonjë programi në kompjuter.Instruction - instruksion. Urdhër i destinuar për mikroprocesorin.Integer - numër i plotë pa presje decimaleLLine printer - shtypës i cili shtyp përnjëherë një rresht tekst.Link- lidhje; lidhshmëri.Load - mbushje, futje e programit në memorje.LAN (Local Area Network) - rrjet lokal në kuadër të një hapësire ose ndërtese. Lidhje e dy ose më tepër kompjuterëve me kabllo me qëllim të këmbimit të informatave.Local printer - shtypës i cili është i lidhur drejtpërdrejt me një stacion punues, i cili nuk është në disponim të shfrytëzuesve tjerë të rrjetit.Login - Paraqitje në kompjuter. Në këtë rast kompjuteri kërkon nga shfrytëzuesi që të identifikohet me emrin dhe shifrën.Logoff- çlajmërim. Largim nga puna me kompjuter.Loop - cikël. Renditje të instruksioneve kompjuterike të cilat praktikohen me anë të përsëritjeve, gjersa nuk përmbushet ndonjë kusht.MMachine code - kod makine. Përmbledhje e instruksioneve kompjuterike në ndonjë kompjuter të posaçëm i cili niund ta kryejë urdhërin.Macro - makro. Serial i urdhërave të cilat kryhen me shtypjen e një tasti ose me ndonjë urdhër. Në të shumtën e rasteve i shkruan vetë shfrytëzuesi për ta lehtësuar punën gjatë përsëritjeve të një morie urdhërash.Mailbox - sandëku postar.Main program - pjesë kryesore e programit e cila i kontrollon nënprogramet.Mass storage - pajisje në të cilën mund të vendoset një numër i madh i të dhënave.Medium - medium. Bartës i të dhënave, shpesh mendohet në disketë, CD-ROM dhe të ngjashme.MMU (Memory Management Unit) - pajisje e cila udhëheq kujtesën.Merge - bashkim, kombinim i dy ose më tepër skedarëve.Message - porosi nga kompjuteri e cila informon për diçka.MIDI file - skedarë me përshkrime muzikore.MIPS (Million Instruction Per Second) -milion instuksione në sekondë. Njësi matëse për shpejtësinë me të cilën procesori i kryen instruksionet. Për shembull, procesori Pentium i cili punon në 100 MHz kryen 100 milionë instruksione në sekondë, pra 100 MIPS-a.Millisecond (ms) - milisekondë. Kohë e barabartë me pjesën e njëmijtë të sekondës. Shfrytëzohet për shprehjen e shpejtësisë te hard disqet.Mode - regjim i punës; mënyrë e punës. Njëra nga gjendjet alternative të punës së kompjuterit.MODEM (MOdulator/DEModulator) - modem. Regullator i cili të dhënat e dërguara i shndërron në sinjal telefonik, të qëlluara për lidhje të drejtpërdrejtë telefonike.Motherboard - pllaka amë e kompjuterit në të cilën janë të lidhura të gjitha elementet e harduerit.Multimedia - kombinim i tekstit me fotografi dhe zë, videoanimacion.MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) - standard për bashkangjitjen e skedarëve në porositë elektronike.Multitasking - aftësi e sistemit operativ që njëkohësisht të ushtrojë më shumë programe.NNetwork - rrjet i kompjuterit.NetWare - sistem operativ rrjetor i shpikur nga kompania Novell.Network adapter - adapter i rrjetit. Kartelë e cila instalohet në kompjuter përmes të cilës ai lidhet në rrjet.Network administrator - njeriu i cili e mbikëqyrë punën e rrjetit kompjuterik dhe që udhëheqë me të.Network protocol - protokoll rrjetor. Bashkësi e standardeve kompjuterike në një rrjet.Node - nyje, pika ngjitëse në rrjein kompjuterikNon-interlaced - sa i përket disa monitorëve te të cilët topi elektronik pas një kohe e kalon ekranin pa mos lëshuar asnjë vijë.Notebook computer - kompjuter i vogël me format sa një faqe e letrës.Numeric keypad - tastierë numerike.OOLE (Object Linking and Embedding) -mënyrë e këmbimit të informatave ndërmjet dy skedarëve me aplikim të njëjtë ose të ndryshëm në Windows.Off-line - i çkyçurOn-line - i kyçurODBC (Open Data Base Connectivity) - standard i cili mundëson hyrje në sisteme të ndryshme të bazave të të dhënave.Operating System - sistem operativ. Softuer i cili është lidhje ndërmjet shfrytëzuesit dhe kompjuterit.Optical cable - kabëll optik për lidhje rrjetore të kompjuterëve me të cilin arihet shpejtësi e madhe në përcjelljen e të dhënave.OCR (Optical Character Recognition) - njohje e simboleve optike. Program i cili identifikon shenjat e shkruara dhe ato të shtypura dhe pastaj krijon skedar tekstual.OEM (Original Equipment Manifacturer) - prodhues i komponenteve të ndryshëm, të cilët pastaj lidhen me klientin, e emri i tij figuron në kompjuter.Overflow - tejkalim. Gjendje e cila paraqitet si rezultat i operacionit aritmetik; e tejkalon kapacitetin e kujtesës për ruajtjen e rezultatit.Overload - ngarkim i tepërt. Ngarkim më i j madh sesa pajisja; mund ta mban atë për të cilën është konstruktuar.Overstrike - nënvizim.Overtype - shkrim përmbi tekst.Overwrite - mbulim i informatës e cila më parë ka qenë në atë vend.PPage break - ndërprerje e faqes. Vend ku mbaron një faqe dhe fillon faqja tjetër.Page layout - pamje e faqesPpm (pages per minute) - faqe në minute. Njësi matëse e shpejtësisë së shtypësit gjatë shtypjes.Pagination - operacion automatik te programet për përpunimin e tekstit, i cili shërben për renditjen e tekstit nëpër faqe me numerimin e tyre.Palmtop computer - kompjuter i vogël i cili mund të mbahet në një dorë.PASCAL - Paskali. Gjuhë kompjuterike.Password - Fjalë e fshehur e cila përdoret për hyrje në sistemin kompjuterik.Patch - arnim. Ndryshim i kodit programor, i cili zakonisht bëhet pas mbarimit të softuerit me qëllim që të përmirësohen disa gabime.Path name - emri i datotekës së bashku me rrugën me të cilën arihet deti tek ajo.Pause - pauzë. Tast ose urdhër i cili përkohësisht e ndërpren punën e ndonjë programi.Peer-to-peer - rrjet lokal ku çdo kompjuter i kyçur është i barabartë. Në rrjet nuk ekziston server.Peripheral device - pajisje e harduerit e cila kyçet në kompjuter.Permanent SWAP file - skedar i përhershëm në Windows me të cilin shtresohen të dhënat dhe instruksionet programore kur nuk mund të vendosen në kujtesën RAM.PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association) - komitet i cili krijoj standarde për memorje me kapacitet më të madh e aplikuar te kompjuterët laptop.PIXEL (Picture Element) - Element më i vogël i monitorit kompjuterik i cili mundë të kontroliohet. Sa më i madh të jetë numri i pikselave, aq më e mirë është rezoluta.Pirate - person i cili merret me formën ilegale të kopjimit të softuerave.Plasma display - teknologji e përdorur për konstruimin e ekranit te kompjuterët laptop.Plotter - vizatues. Pajisje e cila shërben për vizatimin e rezultateve të përfituara nga kompjuteri.Plug and play - kyçe dhe puno. Pajisje të cilat kompjuteri automatikisht i detekton dhe i instalon drajverat e nevojshëm në të.Pointer - tregues. Fotografi e vogël në ekran, zakonisht në formë të shigjetës; lëvizjet e saja kontrollohen nëpërmjet minakut.Port - portë; lidhje; hyrje.Portability - përcjellshmëri. Cilësi e programave kompjuterike që të mund të adaptohen në lloj-lloj tipash të kompjuterëve.Power supply - furnizues i rrymes te kompjuteri.Print queue - pritje, rend për shtyp.Print server - zakonisht njëri prej kompjuterëve në rrjet i cili dirigjon me të gjitha kërkesat për shtyp dhe me të gjithë shtypësit që janë të lidhura në rrjet.Printer driver - softuer i cili i mundëson kompjuterit që të punojë me shtypësin.Procedure - rradhitje e instruksioneve kompjuterike të cilat bashkarisht veprojnë për një nevojë dhe detyrë të caktuar.Processing - përpunim i të dhënave.Programming language - gjuhë programore me të cilën programeri e shkruan programin kompjuterik.Prompt - shenjë për thirrje; shërben për shkruarjen e urdhërave.Purge - shlyerje pas së cilës të dhënat e shlyera nuk mund të kthehen më.QQuery - pyetje. Instruksion kompjuterik i cili i parashtron pyejte bazës së të dhënave.Quit - ndalje. Urdhër me të cilën para kohe ndalet ekzekutimi i programit.QWERTY - tastier në të cilën rreshti më i lartë i saj fillon me shkronjat Q, W, E, R, T, Y. Ekzistojnë edhe lloje tjera të tastierëve si per shembull QWERTZ.RRadio button - radio sustë. Mund të zgjedhim vetëm një sustë të këtij lloji në program.RAM (Random Access Memory) - kujtesa kryesore kompjuterike në të cilën janë të vendosura të dhënat të cilat përpunohen.Read-only - vetëm lexim. Të dhënat mund të lexohen, por jo edhe të ndryshohen.ROM (Read Only Memory) - kujtesa e pashlyeshme nga e cila mund të lexohen të dhënat.RTC (Real Time Clock) - Çip kompjuterik i cili ka funksion të orës që ta informojë kompjuterin për kohën e saktë, datën dhe vitin.Reboot - përsëri startim të kompjuterit, zakonisht për shkak të rënies së sistemit.Record - grup i të dhënave të cilat i takojnë një grupacioni. Për shembull, emri i ndonjërit, mbiemri, adresa dhe numri i telefonit.Recover - kthim në gjendjen normale të punës pas paraqitjes së gabimit në sistem.RAID (Redundant Array of Inexpensive Drives) - kombinim i më shumë disqeve me qëllim që të rritet siguria e të dhënave nga ndonjë humbje e paparashikuar.Refresh rate - shpejtësi për freski. Numër maksimal i fotografive që mund të shfaqen në ndonjë monitor për një sekondë. Paraqitet me herc.RDBMS (Relational Data Base Management System) - sistem për udhëheqjen e bazave të të dhënave.Remote computer - kompjuter i larguar.Remote control program - program me komandim prej së largu.Repeat delay - koha e nevojshme që të shtypet një tast e që të paraqitet karakteri i cli përgatitet që të dale në ekran.Reset button - sustë për resetim. Sustë në pjesën e përparme të shtëpizës së kompjuterit e cila shërben për vënien e sistemit në gjendjen fillestare të saj.Resolution - qartësi e përshkruarjes në ekran apo në shtypës.Response time - kohë për përgjigje nga ana e kompjuterit për ndonjë kërkesë përkatëse.Restart - startim i përsëritur i kompjuterit.Retreive - gjetje dhe ndarje në veçanti e ndonjë informate të përcaktuar.Retry - orvatje e sërishme për të kryer ndonjë instruksion të programit.Ring network - rrjet unazor.RJ-45 - konektor i cili i ngjan lidhjes telefonike, por ka 8 tela në vend që të ketë 4.Root directory - direktoriumi kryesor i një disku.Router - udhërëfyes. Pajisje rrjetore e cila i dërgon të dhënat në rrjet duke e zgjedhur rrugën më të mirë.SSafe mode - gjendje në të cilën startohet Windows-i kur paraqitet ndonjë konflikt në harduer.Save - shkrim i të dhënave në disk, ku nuk mund të humben pas mbylljes së kompjuterit.Scanner - skener. Mjet i cili në mënyrë optike lexon ndonjë dokument dhe e shndërron në skedar grafiko-digjital.Screen - ekran.Scroll - lëvizje e tekstit lart-poshtë.Search engine - program për kërkimin e të dhënave. Makina më të njohura për kërkim në internet janë: Yahoo, Altavista, Google etj.Server - kompjuter në rrjet i cili disa nga resurset e veta i vë në disponim të ndonjë kompjuteri tjetër.Session - koha në të cilën një shfrytëzues e kalon në rrjet.Set up - një sistem të vihet në gjendje pune.Shared file - skedar i përbashkët.Shut down - kryerje e punës së një sistemi operativ të kompjuterit ose çkyçje e kompjuterit.SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) - protokoll i cili shfrytëzohet për udhëheqjen e këmbimit të postës elektronike ndërmjet dy kompjuterëve.Slave - i nënshtruar. Kompjuter i cili është i kontrolluar nga një kompjuter tjetër.Software - të gjitha programet të cilat mund të shfrytëzohen në një kompjuter.Software development tool - vegla për zhvillimin e programeve.Sort - renditje e të dhënave me radhitje të re.Sound card - kartë për zërim.Storage - kujtesë.String - varg i shenjave.SQL (Structured Query Language) - pako e programeve për udhëheqjen e bazave të të dhënave.Switch - ndërprerës.System software - softuer sistemor (p.sh. MS-DOS, Windows etj).English-Albanian dictionary > Fjalor i shkurtër terminoiogjik i informatikës
12 serial
serial ['sɪərɪəl]1 noun∎ TV serial feuilleton m télévisé;∎ published in serial form publié sous forme de feuilleton(b) (periodical) périodique m∎ in serial order en ordre sériel►► Computing serial access accès m séquentiel;Computing serial cable câble m série;Computing serial interface interface f série;serial killer tueur-(euse) m,f en série;serial killings meurtres mpl en série;serial monogamist = personne qui a une succession de relations monogamiques;serial monogamy = succession de relations monogamiques;serial murderer tueur(euse) m,f en série;serial murders meurtres mpl en série;serial number (of product, publication) numéro m de série; (of cheque, voucher) numéro m; (of soldier) (numéro m) matricule m;Computing serial port port m série;serial printer imprimante f série;serial rights droits mpl de reproduction en feuilleton;serial writer feuilletoniste mf13 device
1) устройство2) установка; агрегат3) аппарат4) механизм5) прибор; измерительное устройство7) компонент; элемент8) схема•devices identical in design — конструктивные аналоги;-
alphanumeric display device-
automatic exposure control device-
bubble memory device-
bucket brigade charge-coupled device-
decision-making device-
drilling bit feed device-
electrical device-
exposure control device-
Gunn-effect device-
Hall-effect device-
hard-copy output device-
household electrical device-
humidity detecting device-
hybrid-type device-
Josephson-effect device-
maneuvering propulsion device-
materials-handling device-
multiport device-
night observation device-
noise dampening device-
photoconducting device-
propulsion device-
protection device-
raster-display device-
registering pin device-
reversible film feeding device-
seed-feeding device-
supply reel braking device-
three-axis device14 device
прибор; аппарат; устройство; (техническое) средство- wireless bugging device15 protocol
протокол (формат передаваемых сообщений, соглашения и правила, по которым происходит обмен информацией между компьютерами или системами)- application-oriented protocol
- binary protocol
- BISYNC protocol
- bisynchronous protocol
- bit-oriented protocol
- blocking protocol
- bridging protocol
- broadcast protocol
- bus polling protocol
- bus protocol
- carrier sense multiple access protocol
- character-asynchronous protocol
- character-oriented protocol
- code-independent protocol
- commit protocol
- communications protocol
- data collection protocol
- data communications protocol
- echo-handling protocol
- end-to-end protocol
- feedback-based protocol
- fixed path protocol
- format protocol
- function management protocol
- handshaking protocol
- high-level protocol
- host-host protocol
- infrared communication protocol
- interactive protocol
- interface protocol
- interfacing protocol
- internet protocol
- internetwork transport protocol
- interrupt protocol
- intralayer management protocol
- intranet protocol
- lightweight protocol
- line protocol
- link-level protocol
- link protocol
- link-state protocol
- locking protocol
- log-tape-write-ahead protocol
- long-haul protocol
- low-level-access protocol
- market-based protocol
- message-level protocol
- network control protocol
- network graphics protocol
- network voice protocol
- network-wide access protocol
- nonblocking protocol
- OSI protocol
- packet protocol
- pass-the-buck protocol
- path control protocol
- path independent protocol
- peer-to-peer protocol
- peer protocol - post office protocol
- reliable status control protocol
- SDLC protocol
- security protocol
- service protocol
- session control protocol
- session protocol
- signaling protocol
- SNA protocol
- split-transaction protocol
- stream protocol
- thinking-out loud protocol
- timed-token protocol
- token-access protocol - transport protocol
- virtual-circuit protocol
- virtual protocolEnglish-Russian dictionary of computer science and programming > protocol
16 terminal
2) нефт. тупиковый резервуарный парк3) нефт. перевалочная база4) ж.-д., мор. терминал5) аэровокзал9) концевая муфта ( кабеля)11) оконечное устройство, терминал || оконечный, терминальный12) вчт. конечный слог; конечное слово15) мор. причал16) порт назначения•-
air freight terminal
-
air terminal
-
alphanumeric terminal
-
alphameric terminal
-
area composition terminal
-
ASCII terminal
-
asynchronous terminal
-
audio terminal
-
axial terminal
-
battery terminal
-
block terminal
-
BTR terminal
-
buffered terminal
-
bulk terminal
-
cable terminal
-
carrier terminal
-
cathode-ray tube terminal
-
cell terminal
-
character terminal
-
circuit terminal
-
coil terminals
-
cold storage terminal
-
color graphic terminal
-
communications terminal
-
communication terminal
-
computer terminal
-
condenser-type terminal
-
conductor terminal
-
congested terminal
-
connection terminal
-
console terminal
-
container terminal
-
control terminal
-
copy input terminal
-
correcting terminal
-
CRT terminal
-
data terminal
-
data-entry terminal
-
dedicated memory terminal
-
deep-sea terminal
-
design terminal
-
desktop terminal
-
destination terminal
-
dial-up terminal
-
digital terminal
-
direct memory access terminal
-
discharge terminal
-
display terminal
-
distribution terminal
-
dry gas terminal
-
dumb terminal
-
earth terminal
-
edge terminal
-
Edison screw terminal
-
editing terminal
-
edit terminal
-
executive terminal
-
feedthrough terminal
-
floating terminal
-
freight terminal
-
gas pipeline terminal
-
gas terminal
-
gateway terminal
-
general cargo terminal
-
graphical terminal
-
graphic terminal
-
gravity loading terminal
-
ground terminal
-
group terminal
-
handheld terminal
-
hardcopy terminal
-
high intelligent terminal
-
high-voltage terminal
-
home terminal
-
initiating terminal
-
input terminal
-
insertion terminal
-
insert terminal
-
intelligent terminal
-
interactive terminal
-
intermodal terminal
-
junction terminal
-
keyboard terminal
-
lead terminal
-
light-wave terminal
-
line terminal
-
loading terminal
-
lug terminal
-
machine interface terminal
-
main terminals
-
makeup terminal
-
marine terminal
-
markup terminal
-
master terminal
-
measuring terminal
-
mobile terminal
-
multipoint terminal
-
negative terminal
-
network terminal
-
neutral terminal
-
nonintelligent terminal
-
office terminal
-
offshore terminal
-
oil-loading terminal
-
on-premise terminal
-
onshore terminal
-
output terminal
-
package terminal
-
packet-mode terminal
-
packet terminal
-
page view terminal
-
passenger terminal
-
phase terminal
-
pin-type terminal
-
pin terminal
-
plug terminal
-
point-of-sale terminal
-
pole terminal
-
port terminal
-
positive terminal
-
printer terminal
-
programmable terminal
-
prong-type terminal
-
prong terminal
-
quiescent terminal
-
radio terminal
-
railway terminal
-
raster-scan graphic terminal
-
receiving terminal
-
remote terminal
-
ring terminal
-
route terminal
-
sales gas terminal
-
screw terminal
-
sea terminal
-
secured terminal
-
shopfloor terminal
-
slave terminal
-
smart terminal
-
snap terminal
-
softcopy terminal
-
spade-type terminal
-
spade terminal
-
split terminal
-
stand-alone terminal
-
subscriber terminal
-
supply terminal
-
switching terminal
-
synchronous terminal
-
system control terminal
-
tab terminal
-
tanker terminal
-
tape correction terminal
-
telecommunications terminal
-
telecommunication terminal
-
teller terminal
-
testing terminal
-
test terminal
-
text editing terminal
-
text input terminal
-
touch-sensitive terminal
-
touch terminal
-
transfer terminal
-
transshipment terminal
-
typesetting terminal
-
unloading terminal
-
user terminal
-
video display terminal
-
video terminal
-
virtual terminal
-
voice terminal
-
welding terminals
-
wire terminal
-
wiring terminal
-
work-station factory terminal
-
wrapping terminal
-
wrap terminal
-
zero terminal17 buffer
1. n тех. буфер; амортизатор, демпферbuffer action — демпфирование, амортизация
2. n воен. тормоз отката3. n резервный запас4. n вчт. буфер, буферное запоминающее устройство5. n полировщик6. n разг. собака7. n сл. револьвер8. n диал. дурачок, глупый парень9. n пренебр. пареньan old buffer — старый хрыч, старикашка
Синонимический ряд:1. area of defense (noun) area of defense; cushion; fender; guard; neutral zone; no-man's land; shield2. bumper (noun) bumper; pillow; screen; shock absorber3. absorb (verb) absorb; cushion; shield18 IP
1) Общая лексика: instrument power cable2) Авиация: промежуточное давление3) Медицина: In Patient, Independent Practice, Intense Pain, внутрибрюшинный, интраперитонеальный, ПИУ (полностью имплантируемое устройство - implanted port)4) Американизм: Increased Productivity, Institutional Program5) Военный термин: Imagery Processing, Immediate Permanent Incapacitation Dose, Implementation Procedure, Informal Processing, Information Processor, Initial Production, Initiatives Program, Instrumentation Point, Intelligence Problem, Intelligence Processing, Internal Protocol, identification of position (с помощью аппаратуры опознавания ЛА), identification peculiarity, identification point, impact point, impact predictor, implementation of plan, improvement program, in process, in progress, inactive pay, incentive pay, index of performance, indicator panel, industrial participation, industrial preparedness, industrial production, infrared passive, initial phase, initial point, initial position, initial post, installation procedure, instruction pamphlet, instructor pilot, instrument panel, instrumentation papers, intelligence police, intercept point, issuing point, Initial Point (bombing)6) Техника: input, inspection procedure, instrument package, Степень защиты7) Сельское хозяйство: Inorganic Phosphorus8) Математика: Imaginary Part, по вероятности (in probability), целочисленное программирование (integer programming)9) Религия: Inspired People10) Метеорология: Invisible Particles11) Юридический термин: Identity Preserved, Interesting Persons, ИС (Intellectual Property, интеллектуальная собственность)12) Фармакология: Indian Pharmacopoeia13) Страхование: installment paid14) Грубое выражение: Idiot Proof15) Музыка: Iambic Pentameter16) Оптика: indium phosphide17) Политика: Clipperton Island18) Телекоммуникации: Intelligent Peripheral (AIN), Internet Protocol (IETF)19) Сокращение: Impact Point (missile), Initial Point (bombing term), Initial Provisioning, Innings Pitched, Intellectual Property, Intelligent Peripheral (computer network), Intermediate Point, Intermediate Processor (communications), in possession, instruction plate, interchangeable solid and screen panels, interpost, iron pipe, Induced Polarization, Information Provider, Initial Pressure, intraperitoneal20) Университет: Interesting Point21) Физика: Induced Potential, Interaction Point, ignition point22) Физиология: InterPhalangeal, Intra- Peritoneal23) Вычислительная техника: identification of position, image processor, in-house publishing, in-plant publishing, insertion point, instruction pointer, instruction pulse, integrated processes, intelligent peripheral, interrupt pointer, interrupt priority, interrupt processor, item processing, самый важный из всех протоколов, на котором основана Internet (Через этот протокол осуществляется прямое подключение к Internet), Intelligent Peripheral (IN), Information Provider (Telephony), Instruction Pointer (register, CPU, Intel, Assembler), Internet Protocol (version 4, RFC 791), архитектура системы обработки информации, интегрированный адаптер печатающего устройства, указатель команд24) Литература: International President25) Нефть: induced polarization method, initial potential, ionization potential, isoprenoid, the degree of ingress protection provided by enclosures to IEC 60529, вызванная поляризация (induced polarization), метод вызванной поляризации (induced polarization), начальное давление (initial pressure), начальный дебит (скважины, initial production), степень защиты, обеспечиваемая оболочками26) Биохимия: Imipramine27) Связь: internetwork protocol28) Банковское дело: очередной взнос уплачен (instalment paid)29) Геофизика: ВП30) Фирменный знак: International Pharmaceuticals, Internet Provider, Island Pacific (formerly SVI Solutions, Inc.)31) Патенты: интеллектуальная собственность (Intellectual Property)32) Деловая лексика: Implementable Projects, Incredible Price, Independent Patent33) Бурение: начальный дебит скважины (initial production), initial production (usually describing an initial production test)34) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: International Protection, Internet protocol Internet-протокол, immediate pressure, index of protection ("degrees of protection provided by enclosures"), intelligent pig, international practices, Inspection Plan35) Нефтегазовая техника Институт нефти (Великобритания, Institute of Petroleum), начальный потенциальный дебит скважины36) Инвестиции: instalment paid37) Сетевые технологии: Internet Packet, image processing, information processing, источник информации, межсетевой протокол, обработка информации, industrial protocol38) ЕБРР: individual project39) Полимеры: Institute of Petroleum, intermediate pressure, internal pressure40) Программирование: Instructional Pointer41) Контроль качества: integer programming42) Сахалин Ю: ingress protection43) Макаров: initial potential, interface processor, потенциал ионизации44) Военно-воздушные силы: соглашение о "честной игре" (integrity pact)45) Интернет: Internet Protocol46) Расширение файла: Data (Interactive Physics), Inspection Procedures (NRC Inspection Manual)47) Каспий: ingress protection-защита от несанкционированного доступа, защита от взлома48) Электротехника: пылеводозащищённость (ingress protection)49) Исследования и разработки (НИОКР): investigational product50) Компьютерные игры: инди-проект51) Майкрософт: протокол IP52) Общественная организация: India Partners53) NYSE. International Paper Company54) Федеральное бюро расследований: Indianapolis Field Office19 ip
1) Общая лексика: instrument power cable2) Авиация: промежуточное давление3) Медицина: In Patient, Independent Practice, Intense Pain, внутрибрюшинный, интраперитонеальный, ПИУ (полностью имплантируемое устройство - implanted port)4) Американизм: Increased Productivity, Institutional Program5) Военный термин: Imagery Processing, Immediate Permanent Incapacitation Dose, Implementation Procedure, Informal Processing, Information Processor, Initial Production, Initiatives Program, Instrumentation Point, Intelligence Problem, Intelligence Processing, Internal Protocol, identification of position (с помощью аппаратуры опознавания ЛА), identification peculiarity, identification point, impact point, impact predictor, implementation of plan, improvement program, in process, in progress, inactive pay, incentive pay, index of performance, indicator panel, industrial participation, industrial preparedness, industrial production, infrared passive, initial phase, initial point, initial position, initial post, installation procedure, instruction pamphlet, instructor pilot, instrument panel, instrumentation papers, intelligence police, intercept point, issuing point, Initial Point (bombing)6) Техника: input, inspection procedure, instrument package, Степень защиты7) Сельское хозяйство: Inorganic Phosphorus8) Математика: Imaginary Part, по вероятности (in probability), целочисленное программирование (integer programming)9) Религия: Inspired People10) Метеорология: Invisible Particles11) Юридический термин: Identity Preserved, Interesting Persons, ИС (Intellectual Property, интеллектуальная собственность)12) Фармакология: Indian Pharmacopoeia13) Страхование: installment paid14) Грубое выражение: Idiot Proof15) Музыка: Iambic Pentameter16) Оптика: indium phosphide17) Политика: Clipperton Island18) Телекоммуникации: Intelligent Peripheral (AIN), Internet Protocol (IETF)19) Сокращение: Impact Point (missile), Initial Point (bombing term), Initial Provisioning, Innings Pitched, Intellectual Property, Intelligent Peripheral (computer network), Intermediate Point, Intermediate Processor (communications), in possession, instruction plate, interchangeable solid and screen panels, interpost, iron pipe, Induced Polarization, Information Provider, Initial Pressure, intraperitoneal20) Университет: Interesting Point21) Физика: Induced Potential, Interaction Point, ignition point22) Физиология: InterPhalangeal, Intra- Peritoneal23) Вычислительная техника: identification of position, image processor, in-house publishing, in-plant publishing, insertion point, instruction pointer, instruction pulse, integrated processes, intelligent peripheral, interrupt pointer, interrupt priority, interrupt processor, item processing, самый важный из всех протоколов, на котором основана Internet (Через этот протокол осуществляется прямое подключение к Internet), Intelligent Peripheral (IN), Information Provider (Telephony), Instruction Pointer (register, CPU, Intel, Assembler), Internet Protocol (version 4, RFC 791), архитектура системы обработки информации, интегрированный адаптер печатающего устройства, указатель команд24) Литература: International President25) Нефть: induced polarization method, initial potential, ionization potential, isoprenoid, the degree of ingress protection provided by enclosures to IEC 60529, вызванная поляризация (induced polarization), метод вызванной поляризации (induced polarization), начальное давление (initial pressure), начальный дебит (скважины, initial production), степень защиты, обеспечиваемая оболочками26) Биохимия: Imipramine27) Связь: internetwork protocol28) Банковское дело: очередной взнос уплачен (instalment paid)29) Геофизика: ВП30) Фирменный знак: International Pharmaceuticals, Internet Provider, Island Pacific (formerly SVI Solutions, Inc.)31) Патенты: интеллектуальная собственность (Intellectual Property)32) Деловая лексика: Implementable Projects, Incredible Price, Independent Patent33) Бурение: начальный дебит скважины (initial production), initial production (usually describing an initial production test)34) Глоссарий компании Сахалин Энерджи: International Protection, Internet protocol Internet-протокол, immediate pressure, index of protection ("degrees of protection provided by enclosures"), intelligent pig, international practices, Inspection Plan35) Нефтегазовая техника Институт нефти (Великобритания, Institute of Petroleum), начальный потенциальный дебит скважины36) Инвестиции: instalment paid37) Сетевые технологии: Internet Packet, image processing, information processing, источник информации, межсетевой протокол, обработка информации, industrial protocol38) ЕБРР: individual project39) Полимеры: Institute of Petroleum, intermediate pressure, internal pressure40) Программирование: Instructional Pointer41) Контроль качества: integer programming42) Сахалин Ю: ingress protection43) Макаров: initial potential, interface processor, потенциал ионизации44) Военно-воздушные силы: соглашение о "честной игре" (integrity pact)45) Интернет: Internet Protocol46) Расширение файла: Data (Interactive Physics), Inspection Procedures (NRC Inspection Manual)47) Каспий: ingress protection-защита от несанкционированного доступа, защита от взлома48) Электротехника: пылеводозащищённость (ingress protection)49) Исследования и разработки (НИОКР): investigational product50) Компьютерные игры: инди-проект51) Майкрософт: протокол IP52) Общественная организация: India Partners53) NYSE. International Paper Company54) Федеральное бюро расследований: Indianapolis Field Office20 group
army group, Royal Artillery — Бр. армейская группа ПА
army group, Royal Engineers — Бр. армейская инженерная группа
C3 Countermeasures Working group — рабочая группа по вопросам РЭП систем оперативного управления и связи
combat equipment group, Europe — группа обеспечения войск оружием и военной техникой в Европейской зоне (для сил двойного базирования)
European Interdepartment group, NSC — Европейская межведомственная группа СНБ
intelligence data (technical) processing group — группа (технической) обработки разведывательных данных
Standing group, Military Committee — постоянная группа военного комитета НАТО
tactical air (control) group — мор. группа наведения авиации
— address indicating group— FA group— HQ group— launching control group* * *• 1) группа; 2) дивизия• 1) группироваться; 2) группироватьСтраницы- 1
- 2
См. также в других словарях:
Data scraping — is a technique in which a computer program extracts data from human readable output coming from another program. Contents 1 Description 2 Screen scraping 3 Web scraping 4 … Wikipedia
Interface parallèle Centronics — Port parallèle Port parallèle pour imprimante (format DB 25) au dos d un ordinateur portable Le Port parallèle associé à l interface parallèle Centronics (à l’origine : LPT pour Line Printing Terminal) est un connecteur situé à l arrière des … Wikipédia en Français
Port parallele — Port parallèle Port parallèle pour imprimante (format DB 25) au dos d un ordinateur portable Le Port parallèle associé à l interface parallèle Centronics (à l’origine : LPT pour Line Printing Terminal) est un connecteur situé à l arrière des … Wikipédia en Français
Port parallèle — pour imprimante (format DB 25) au dos d un ordinateur portable Le Port parallèle associé à l interface parallèle Centronics (à l’origine : LPT pour Line Printing Terminal) est un connecteur situé à l arrière des ordinateurs compatibles PC… … Wikipédia en Français
Port mirroring — is used on a network switch to send a copy of all network packets seen on one switch port (or an entire VLAN) to a network monitoring connection on another switch port. This is commonly used for network appliances that require monitoring of… … Wikipedia
Data Over Cable Service Interface Specification — (DOCSIS) ist eine von Cable Labs um 1997 entwickelte Spezifikation für Schnittstellen von Kabelmodems und dazugehörigen Peripheriegeräten, die von der ITU im März 1998 (ITU T Recommendation J.112) ratifiziert wurde. DOCSIS ist dabei ein Standard … Deutsch Wikipedia
Data monitoring switch — A data monitoring switch is a networking hardware appliance that provides a pool of monitoring tools with access to traffic from a large number of network links. It provides a combination of functionality that may include aggregating monitoring… … Wikipedia
Data service unit — A data service unit, sometimes called a digital service unit, is a piece of telecommunications circuit terminating equipment that transforms digital data between telephone company lines and local equipment. The device converts bipolar digital… … Wikipedia
port — port1 portless, adj. /pawrt, pohrt/, n. 1. a city, town, or other place where ships load or unload. 2. a place along a coast in which ships may take refuge from storms; harbor. 3. Also called port of entry. Law. any place where persons and… … Universalium
Data Link Layer — The Data Link Layer is Layer 2 of the seven layer OSI model. It responds to service requests from the Network Layer and issues service requests to the Physical Layer.The Data Link Layer is the protocol layer which transfers data between adjacent… … Wikipedia
Port number — In computer networking, a port is an application specific or process specific software construct serving as a communications endpoint in a computer s host operating system. A port is associated with an IP address of the host, as well as the type… … Wikipedia
Перевод: с английского на все языки
со всех языков на английский- Со всех языков на:
- Английский
- С английского на:
- Все языки
- Албанский
- Русский
- Финский
- Французский